۴ بهترین صندوق بانک ملت (و تفاوت‌های صندوق های ملت)

عدد ۲٬۳۰۹ درصد را جدی بگیرید. این بازدهی مرکب شش‌ساله‌ی یکی از صندوق‌های زیرمجموعه‌ی تأمین سرمایه بانک ملت است؛ رقمی که وقتی برای اولین بار دیدمش، فکر کردم اشتباه تایپی است. نبود. حالا سؤال این‌جاست: کدام صندوق ملت چنین بازدهی‌ای داشته، و آیا برای شما هم گزینه‌ی درستی است؟

چرا اصلاً «بانک ملت» چند صندوق مجزا دارد؟

شرکت تأمین سرمایه بانک ملت، نه خودِ بانک، مدیریت این صندوق‌ها را برعهده دارد. این شرکت شش صندوق را اداره می‌کند که از نظر نوع دارایی و شکل معامله با هم فرق اساسی دارند.

سه صندوق با درآمد ثابت و ضمانت نقدشوندگی بانک ملت، یک صندوق سهامی قابل‌معامله در بورس، و بقیه در دسته‌های دیگر. برای این مقاله، چهار مورد پرکاربردتر را که اکثر سرمایه‌گذاران دنبالشان هستند بررسی می‌کنیم: اوج ملت، اندوخته ملت، آتیه ملت و افق ملت.

جدول مقایسه‌ی چهار صندوق ملت

۴ بهترین صندوق بانک ملت

1-اوج ملت؛ گزینه‌ی کسی که هر ماه به نقدینگی نیاز دارد

اوج ملت یک صندوق درآمد ثابت از نوع صدوری و ابطالی است، یعنی برای خرید و فروش واحدها باید مستقیماً به سایت خود صندوق مراجعه کنید، نه به بورس.

نکته‌ی متمایزکننده‌اش این‌جاست: دوره‌ی تقسیم سود آن ماهانه است.

بانک ملت هم به‌عنوان ضامن نقدشوندگی پشت آن ایستاده. این صندوق از سال ۱۳۹۱ فعال است و شماره ثبت آن نزد سازمان بورس ۱۱۰۷۵ است؛ یعنی سابقه‌ی طولانی و قابل رصدی دارد.

چه کسی باید اوج ملت را انتخاب کند؟

• کسی که به جریان نقدی ماهانه (مثلاً برای پرداخت اقساط یا هزینه‌های ثابت) نیاز دارد.
• کسی که از نوسان بازار سهام فراری است و ثبات را به رشد بالقوه ترجیح می‌دهد.
• کسی که راحت است با فرآیند صدور و ابطال مستقیم از سایت صندوق کار کند.

2-اندوخته ملت؛ همان ثبات، اما بدون تمرکز روی سود ماهانه

اندوخته ملت هم صدوری-ابطالی و هم درآمد ثابت است، اما تفاوتش با اوج ملت در ساختار پرداخت سود و ترکیب دارایی‌هاست. این صندوق از سال ۱۳۹۰ فعالیت می‌کند، یعنی حتی از اوج ملت هم قدیمی‌تر است.

بازدهی‌اش در محدوده‌ی معمول صندوق‌های درآمد ثابت قرار دارد؛ نه شگفت‌انگیز، نه ضعیف.

برای سرمایه‌گذاری میان‌مدت تا بلندمدت با ریسک پایین طراحی شده، نه برای کسی که دنبال جهش سریع سرمایه است.

سؤال واقعی این است: آیا صرفاً به‌خاطر قدمت بیشتر باید آن را به اوج ملت ترجیح داد؟ نه لزوماً. قدمت به‌تنهایی تضمین بازدهی بهتر نیست؛ باید نرخ سود روزهای اخیر دو صندوق را کنار هم گذاشت.

3-آتیه ملت؛ وقتی می‌خواهید در بورس معامله کنید، نه در سایت صندوق

اینجا فرق اساسی شروع می‌شود. آتیه ملت هم درآمد ثابت است، اما برخلاف دو صندوق قبلی، قابل معامله در بورس (ETF) است. یعنی برای خرید و فروش، فقط کافی است کد بورسی داشته باشید و از طریق کارگزاری سفارش بدهید؛ نیازی به مراجعه به سایت اختصاصی صندوق نیست.

این تفاوت برای خیلی از کاربران تعیین‌کننده است. اگر همین حالا در سامانه‌ی معاملاتی خودتان حساب دارید و می‌خواهید فرآیند را ساده نگه دارید، آتیه ملت مسیر کوتاه‌تری است.

4-افق ملت؛ همان صندوقی که عدد ۲۳۰۹ درصد را ساخت

افق ملت با بقیه فرق دارد: این یک صندوق سهامی و قابل‌معامله در بورس است، نه درآمد ثابت. یعنی ریسک بالاتر، اما پتانسیل رشد بسیار بیشتر.

از خرداد ۱۳۹۷ فعالیت می‌کند و ارزش خالص دارایی‌هایش از مرز ۱۲٬۸۰۰ میلیارد ریال گذشته. حدود ۹۵ درصد پرتفوی آن در سهام است، با تمرکز اصلی روی سه گروه: فلزات اساسی، فرآورده‌های نفتی و کک، و بانک‌ها و مؤسسات اعتباری.

طی نزدیک به شش سال فعالیت، مدیران این صندوق موفق شدند بازدهی مرکب ۲٬۳۰۹ درصدی خلق کنند. این عدد را نباید بازدهی سالانه فرض کرد؛ این حاصل تجمیع سود در طول چند سال است، اما همچنان رقم قابل‌توجهی برای یک صندوق سهامی محسوب می‌شود.

افق ملت برای چه کسی مناسب نیست؟

• کسی که سرمایه‌اش را برای کمتر از یک سال کنار گذاشته
• کسی که تحمل افت موقت ارزش واحدها را ندارد (چون سهامی است، نوسان جزء ذاتش است)
• کسی که دنبال سود ثابت و قابل‌پیش‌بینی ماهانه است (برای این هدف، اوج ملت مناسب‌تر است)

چطور بین این چهار صندوق تصمیم بگیرید؟

قبل از انتخاب، از خودتان این سه سؤال را بپرسید:

• افق زمانی من چقدر است؟ کمتر از یک سال؟ سراغ سهامی نروید. بیشتر از دو سال؟ افق ملت قابل‌بررسی است.
• آیا به سود ماهانه‌ی نقدی نیاز دارم یا رشد سرمایه در بلندمدت مهم‌تر است؟ جواب اول یعنی اوج ملت، جواب دوم یعنی افق ملت.
• آیا کد بورسی و حساب کارگزاری فعال دارم؟ اگر بله، آتیه ملت و افق ملت را راحت‌تر معامله می‌کنید. اگر نه، اوج ملت و اندوخته ملت مسیر ساده‌تری‌اند.

نکته‌ای که هیچ‌کس بهتان نمی‌گوید: «ضمانت نقدشوندگی» با «نقد فوری» فرق دارد

اینجا یک واقعیت هست که در بیشتر مقاله‌های مقایسه‌ای اصلاً دیده نمی‌شود، و دقیقاً همان جایی است که خیلی‌ها غافلگیر می‌شوند:

فاصله‌ی زمانی بین لحظه‌ای که تصمیم می‌گیرید پولتان را نقد کنید، تا لحظه‌ای که واقعاً در حسابتان می‌نشیند.

فرض کنید در اوج ملت سرمایه‌گذاری کرده‌اید. جمعه صبح تصمیم می‌گیرید درخواست ابطال بزنید، چون یک هزینه‌ی فوری پیش آمده. خب، خبر خوب این است که بانک ملت به‌عنوان ضامن، پرداخت وجه را تضمین کرده. خبری که کمتر جایی می‌خوانید این است: این تضمین، حداکثر تا ۷ روز کاری زمان می‌برد، نه همان روز.

یعنی چه؟ یعنی همان صندوقی که روی کاغذ برچسب «ضمانت نقدشوندگی» خورده، می‌تواند پولتان را تا نزدیک دو هفته قفل نگه دارد. این دقیقاً همان چیزی است که «نقدشونده» را با «نقد فوری» اشتباه می‌گیرد و خیلی‌ها فقط وقتی متوجهش می‌شوند که واقعاً به پول نیاز پیدا کرده‌اند.

چرا این تفاوت بین اوج/اندوخته ملت و آتیه/افق ملت این‌قدر مهم است؟

• در اوج ملت و اندوخته ملت (صدوری-ابطالی): درخواست شما اول ثبت می‌شود، سپس بر اساس NAV روز محاسبه و طی چند روز کاری واریز می‌شود؛ یک فرآیند اداری چندمرحله‌ای.
• در آتیه ملت و افق ملت (ETF): چون در بورس معامله می‌شوند، در ساعات بازار مثل فروش یک سهم عادی انجام می‌شود و تسویه به مراتب سریع‌تر است.

چه زمانی این نکته می‌تواند برایتان دردسر بسازد؟

• وقتی بخشی از پس‌انداز اضطراری‌تان را در اوج ملت یا اندوخته ملت گذاشته‌اید، به این امید که «هر وقت لازم شد، سریع برش می‌دارم»
• وقتی روز درخواست ابطال را نزدیک آخر هفته یا تعطیلات انتخاب می‌کنید و فراموش می‌کنید که روزهای کاری، نه تقویمی، حساب می‌شوند
• وقتی چند صندوق را با هم اشتباه گرفته‌اید و فکر می‌کنید همه‌شان یک سرعت نقدشوندگی دارند

قانون ساده‌ای که از این نکته بیرون می‌آید: پولی که ممکن است در کمتر از یک هفته به آن نیاز پیدا کنید، اصلاً نباید وارد اوج ملت یا اندوخته ملت شود — حتی اگر عنوان «نقدشونده» رویش باشد. برای آن بخش از سرمایه، یا نقد نگه‌اش دارید یا سراغ ابزاری بروید که واقعاً همان روز قابل نقد شدن است.

سوالات متداول

1-آیا صندوق‌های ملت توسط بانک ملت ضمانت می‌شوند؟

سه صندوق درآمد ثابت (اوج ملت، اندوخته ملت، آتیه ملت) از ضمانت نقدشوندگی بانک ملت برخوردارند. افق ملت، چون سهامی است، چنین ضمانتی ندارد و ریسک بازار سهام را کامل متحمل می‌شود.

2-کدام صندوق ملت سود ماهانه پرداخت می‌کند؟

اوج ملت با دوره‌ی تقسیم سود ماهانه شناخته می‌شود. سایر صندوق‌های درآمد ثابت ملت لزوماً چنین دوره‌ی ثابتی ندارند.

3-فرق صندوق صدوری-ابطالی با ETF در عمل چیست؟

در صندوق صدوری-ابطالی (مثل اوج و اندوخته ملت) باید به سایت خود صندوق مراجعه کنید و صدور یا ابطال واحد بزنید. در ETF (مثل آتیه و افق ملت) از طریق سامانه‌ی معاملاتی کارگزاری، مثل خرید سهام، معامله می‌کنید.

3-آیا افق ملت ریسک دارد؟

بله. چون سهامی است و حدود ۹۵ درصد دارایی‌اش در سهام است، ارزش واحدها می‌تواند در کوتاه‌مدت نوسان کند. بازدهی مرکب بالای آن مربوط به یک بازه‌ی چندساله است، نه تضمین بازدهی آینده.

4-برای شروع با مبلغ کم، کدام صندوق مناسب‌تر است؟

صندوق‌های درآمد ثابت ملت (اوج، اندوخته، آتیه) معمولاً حداقل سرمایه‌گذاری پایین‌تر و ریسک کمتری دارند و برای شروع با مبلغ کم مناسب‌ترند.

5-آیا می‌توان هم‌زمان در چند صندوق ملت سرمایه‌گذاری کرد؟

بله، هیچ محدودیتی برای سرمایه‌گذاری هم‌زمان در چند صندوق وجود ندارد؛ بسیاری از سرمایه‌گذاران بخشی از سرمایه را در صندوق درآمد ثابت (برای ثبات) و بخشی را در افق ملت (برای رشد) نگه می‌دارند.

جمع‌بندی و گام بعدی

اگر دنبال ثبات و سود قابل‌پیش‌بینی ماهانه هستید، اوج ملت را با اندوخته ملت مقایسه کنید و نرخ سود اعلامی هفته‌ی جاری هرکدام را از سایت رسمی‌شان استعلام بگیرید. اگر کد بورسی دارید و راحت‌تر با ETF کار می‌کنید، آتیه ملت را در نظر بگیرید. و اگر افق زمانی چند ساله دارید و نوسان کوتاه‌مدت شما را نمی‌ترساند، افق ملت را با NAV و ترکیب دارایی فعلی‌اش بررسی کنید (این اعداد هر چند ماه تغییر می‌کنند، پس همیشه آخرین گزارش را چک کنید).

قدم بعدی مشخص: قبل از واریز حتی یک ریال، امیدنامه‌ی رسمی صندوق موردنظر را از سایت خودش دانلود کنید و بخش «ترکیب دارایی‌ها» و «نرخ بازدهی دوره‌ای» را با چشم خودتان ببینید؛ نه با اعتماد به خلاصه‌ای که در جایی دیگر خوانده‌اید.

این مقاله صرفاً جنبه‌ی آموزشی دارد و توصیه‌ی سرمایه‌گذاری محسوب نمی‌شود. پیش از هر تصمیم مالی، اطلاعات را از منابع رسمی هر صندوق و در صورت نیاز از یک مشاور مالی مستقل استعلام بگیرید.